Wander – Gezel

Posted by on Jul 13, 2014

 

Hoe kun je een vak leren, volwassen worden en tegelijk iets van de wereld zien? In Duitsland bestaat daarvoor al sinds de vroege middeleeuwen de Wander-Gezel. Florian is zo’n Wander-Gezel en hij werkt voor een paar weken bij Michiel van Poecke in de SAM Decorfabriek. Ik zag Florian door de hal lopen en dacht eerst dat hij een straat-artiest of fraai uitgedoste fashion designer was.

IMG_5778In Duitsland kun je na je middelbare school een middelbare beroepsopleiding doen, bijvoorbeeld zoals Florian tot timmerman, deels op school en deels tijdens een praktijkstage. Het bedrijf waar je stage loopt, moet een meester-status hebben. Na je opleiding ben je gezel en kun je aan de slag. Eén van de mogelijkheden is om lid te worden van een Gezellen-vereniging. Na goedkeuring en inwijding krijg je dan het daarbij behorend kostuum. Een mooie zwarte werkbroek met klepzeiker, een riem met het wapen van je vereniging, een fris wit hemd zonder kraag, een vestje zonder mouwen maar met stoere knopen en horlogeketting, een kort jasje met handige opbergzakken en een werkhoed (model Janssen en Janssen) en een nette hoed (model goochelaar, inklapbaar). Om je nek een soort gekant-kloste das met het bij het daarbij behorend wapen van je vereniging. Als Wander-Gezel is het de bedoeling dat je gaat wanderen, d.w.z. reizen. Dat had ooit tot doel dat de leerling niet een timmerwerkplaats opende direct naast zijn meester uit het oogpunt van concurrentie beding . Daarom moet de Wander-Gezel een eindje uit de buurt , minstens 50 km bij zijn meester vandaan. In het tweede jaar wandel je door Europa en in het derde jaar door de hele wereld. Volgens Florian is reizen in zijn kostuum makkelijk en krijg je zo een lift of onderdak.

 

Daarnaast zijn er nog een aantal ouderwets aandoende regels. Om te beginnen moet je ongebonden zijn; je mag geen vrouw, kind, schuld of strafblad hebben en je moet jonger dan 30 jaar zijn. Je mag niet te veel meenemen, een soort ransel met een slaapzak, werkkleren, een werkhemd, een paar stukken hand-gereedschap en ondergoed. Nieuwerwetse zaken als een telefoon of laptop zijn uit den boze. Wél heeft de Wander-Gezel het Wander-Boek, een compact boekje met belangrijke regels, lege bladzijdes voor verslagen, stempels en getuigenissen. Je moet jezelf liftend of wandelend verplaatsen. Je vertrekt met 5 euro zakgeld en na drie jaar kom je met 5 euro terug, maar een hele ervaring rijker. Je trekt van stad naar stad en probeert werk te krijgen in je vakgebied. In ruil voor werk krijg je een slaapplaats en eten en een beetje loon. In Duitsland is het systeem bij iedereen bekend. De Wander-Gezel meldt zich bij aankomst in een stad bij het gemeentehuis en krijgt daar een verblijfsstempel in zijn Wander-Boek. Hij informeert of er bedrijven zijn waar hij aan de slag kan en kiest een bedrijf dat hem bevalt. Het werk mag niet meer dan een paar weken duren. Je kunt bij een bedrijf werken, maar ook bij iemand thuis die een kapotte stoel heeft of die een schuurtje wilt bouwen. Uiteraard in ruil voor logies en een beetje geld. Minstens één keer per jaar komt de Wander-Gezel terug naar zijn Vereniging voor een bijeenkomst van een paar weken en een gezamenlijke klus voor een goed doel.

 

Na drie jaar wandelen, liften, werken en feesten heb je veel ervaring opgedaan, niet alléén in je vakgebied, maar waarschijnlijk ben je ook zelfstandiger en volwassen geworden. Het wanderschaft bestaat voor mannen en vrouwen, voor timmerlui, metselaars, smeden, bierbrouwers, bakkers, houtsnijders en sleutelmakers.

 

Het zou mooi zijn als zoiets ook in Nederland bestond. Een goede manier om het leren van een vak en het opdoen van levenservaring opdoen te combineren. En het mooie is…… het kost de overheid helemaal niets.